CAZÄ°P FÄ°KÄ°RLER

IBAN Sistemi Artık Hayatımızda

IBAN nedir? Ne için kullanılır? Bu ve bunun gibi soruların cevabını vererek IBAN sistemini yakından inceleyelim
IBAN Nedir ?

Ä°BAN SORGULAMA DOÄžRULAMA HESAPLAMA

Avrupa Birliği düzenlemeleri çerçevesinde, ülkeler arasında gerçekleştirilen para transferlerinin hızı ile kalitesini artırmak ve maliyetlerini düşürmek amacıyla International Bank Account Number-IBAN adı verilen uluslararası banka hesap numarası standardı geliştirilmiştir. IBAN bugün 33 Avrupa ülkesinde kullanılmaktadır.
IBAN’ın amacı Avrupa ülkelerindeki banka ve diÄŸer finansal kurumlar aracılığı ile gerçekleÅŸtirilen para transferlerindeki hataları ve bundan doÄŸan gecikmeleri engellemektir. IBAN sayesinde transfer edilen para daha hızlı ve hatasız bir biçimde göndericinin hesabından alıcının hesabına geçmekte; böylece, iÅŸlemlerde oluÅŸan hatalardan kaynaklanan bekleme süreleri ve ek maliyetler ortadan kalkmaktadır.

IBAN, Hesap Sahiplerine Nasıl Kolaylık Sağlar?
—————————————————

Günümüzde her ülkenin ve bankanın hesap numaralarının biçimi ve uzunluğu farklıdır. Bir başka ülkeye veya bankaya para transferi yapacak olan müşteriler, hesap numaralarında belirli bir standart olmadığından, para transferi yapacakları kişiden aldıkları karşı hesap numarasının doğruluğundan emin olamamaktadırlar.
Bir mal veya hizmet alımı söz konusu ise bir çok farklı satıcı tarafından gelen faturaların üzerinde değişik yapıda hesap numaraları yer almakta; bu da para gönderecek ithalatçı firmaların/kişilerin hata yapmalarına neden olmaktadır. Sonuç olarak yanlış hesap numaraları ile yapılan para transferleri gerçekleşmemekte; karşı hesap numarasının hatalı olduğu, para karşı bankaya ulaştığında ortaya çıkmaktadır. Hatalı işlemin düzeltilmesi için bir çok operasyon yapılmakta, işlemlerin süresi uzamakta ve maliyeti yükselmektedir.
IBAN uygulamasına geçen ülkelerde banka hesap numaralarının her biri için hesap sahiplerine bir IBAN verilir. Her ülke için belirli bir biçimi ve standardı bulunan IBAN’ın içinde özel bir ÅŸifreleme algoritması ile elde edilen iki basamaklı “kontrol rakamı” bulunmaktadır. Bir baÅŸka ülkeye ya da bankaya para transfer etmek isteyen bir müşteri, elindeki IBAN’ı gönderici bankaya verdiÄŸinde, para, alıcı bankaya gitmeden önce alıcı hesabın IBAN’ı gönderici bankada kontrol edilir. IBAN yanlış ise para karşı bankaya gönderilmez ve yanlış iÅŸlem engellenmiÅŸ olur.

IBAN’ın Kullanımı
———————–

Almanya’da yaÅŸayan Ahmet Bey’in, Türkiye’deki oÄŸlu Ali’ye havale göndermek istediÄŸini varsayalım.
Ali, eğer bilmiyorsa X bankasına giderek hesabına ait IBAN numarasını öğrenir.
Ali, IBAN numarasını babasına iletir.
OÄŸlundan parayı havale edeceÄŸi hesabın IBAN’ını öğrenen Ahmet Bey Almanya’daki Y bankasına gider. Ahmet Bey oÄŸlunun IBAN’ını Y bankasındaki görevliye verir ve bu hesaba havale yapmak istediÄŸini söyler.
Y Bankası görevlisi, Ahmet Bey tarafından verilen IBAN’ın doÄŸru olup olmadığını önündeki ekrandan kontrol eder. Verilen IBAN doÄŸru ise para transferi gerçekleÅŸir.
Para transferi doÄŸru IBAN ile gerçekleÅŸtiÄŸinden, Almanya’daki Y bankasından gelen havale mesajı Türkiye’deki X bankasına ulaÅŸtığında Ahmet Bey’in gönderdiÄŸi miktar, oÄŸlu Ali’nin hesabına otomatik olarak geçer.

IBAN Standardı (IBAN Nasıl Oluşturulur?)
—————————————————-

IBAN, dünyadaki tüm banka hesapları içinde yalnızca bir hesabı iÅŸaret eden; rakam ve harflerden oluÅŸur. Her hesabın bir IBAN’ı vardır ve bir IBAN, yalnızca bir hesabı iÅŸaret eder.
Bir IBAN, en fazla 34 basamaktan oluÅŸur. IBAN’ın ilk dört hanesi, iki haneli ülke kodu ve iki haneli kontrol rakamıdır. Kontrol rakamı, IBAN’ın doÄŸru ve geçerli olup olmadığını gösterir. IBAN’ın bundan sonraki kısmı, ulusal banka hesap numarasını içerir. Bu bölüm, IBAN’ın toplam uzunluÄŸu 34 haneyi aÅŸmayacak ÅŸekilde her ülke tarafından serbestçe belirlenebilir.
Ãœlkemizin IBAN uzunluÄŸu 26 hane olarak belirlenmiÅŸtir. Türkiye IBAN’ın biçimi aÅŸağıdadır:

IBAN’ın Elektronik Ortamda ve Kağıt Ortamındaki GösteriliÅŸi
——————————————————————–

IBAN numarası, elektronik ortamda iÅŸlenecek ya da saklanacak ise (örneÄŸin bilgisayara ya da ekrana IBAN giriÅŸi yapılması) tüm harf ve rakamlar yan yana boÅŸluk veya herhangi bir ayrım karakteri (ayraç, virgül, tire vb.) olmaksızın yazılmalıdır. Bu gösterim ÅŸekline “elektronik gösterim” adı verilmektedir.
IBAN’ın kağıt üzerine basılmasına yönelik gösterimine ise “yazım gösterimi” adı verilir. Bu gösterimde ise IBAN soldan 4′lü basamaklara ayrılarak yazılır. Numaranın 4′erli gruplar halinde yazılmasından sonra son kısımda rakam artıyorsa bunlar da yan yana yazılır.

IBAN’ın Elektronik Gösterimi
———————————-

TR5600061000 00012990022302

IBAN’ın Yazım Gösterimi
————————————

TR56 0006 1000 0001 2990 0223 02

Müşteriler Ne Yapmalı?
———————————

Banka hesaplarınızın IBAN’larını almak için bankanıza baÅŸvurunuz. Hesaplarınıza ait IBAN’larınızı yalnızca bankanızdan alabilirsiniz. BaÅŸka kiÅŸi, kurum ve kuruluÅŸların hesabınıza IBAN üretme yetkisi bulunmamaktadır.
IBAN ile gelen kolaylıklardan yararlanmak için hesabınıza para gönderecek olan kiÅŸilere IBAN’ınızı iletiniz; ülkeler arası ya da bankalar arası para transferi yapacağınız kiÅŸilerin IBAN’ını isteyiniz. Ticaret yaptığınız ya da size para transferi yapan kiÅŸi ve kuruluÅŸlara vereceÄŸiniz dokümanlara IBAN numaranızı mümkün olduÄŸunca yazınız.
IBAN ile yapılan para transferlerindeki hata olasılığı oldukça düşüktür, gönderdiÄŸiniz ve hesabınıza gelen IBAN’lı para transferleri hesap numarası ile yapılan para transferlerine göre çok daha çabuk sonuçlanır. Bu nedenle yalnız uluslararası para transferlerinde deÄŸil, yurt içi havale ve EFT iÅŸlemlerinizde de IBAN kullanmayı tercih ediniz.

****************************************************************