HATTUÅžAÅž GÄ°TTÄ°NÄ°ZMÄ°
Ramazan bayramını Çorumda geçirelim dedik,orada bizim akrabalar var ALACA’da neyse bayram nedeniyle Alacaya bilet bulamadık,bizde Çoruma bilet aldık bizim akrabalar bizi yolda karşıladı.Alacaya varmadan Alacahöyük taraflarından geçerken HATTUÅžAÅž denen yeri gördük,müze haline getirmiÅŸler,dışarıda eski uygarlık kalıntılarını dolaÅŸtık gerçekten etkileyici gidip görmenizi tavsiya ederim.İçeridede müze haline getirmiÅŸler,çanak çömlek,iÄŸne,bıçak,oyma aletleri v.s…ve daha çok malzeme müzede yerini almış,bir dahaki yazımda o gün çektiÄŸim görüntüleri yayınlayacağım,saÄŸlıcakla kalın
HATTUÅžAÅž
—————
BoÄŸazköy (HattuÅŸaÅŸ) Çorum’un Sungurlu ilçesinin 22km güneydoÄŸusundaki BoÄŸzkale ilçesinin (BoÄŸazköy) 4km doÄŸusundadır. Åžehir kuzeyden güneye doÄŸru 300m yükselir. Kuzeyde kalan kısıma “AÅŸağı Åžehir” güneyde kalan kısıma “Yukarı
Åžehir” denir. BoÄŸazköy kalıntıları ilk olarak Fransız gezgin ve arkeolog Charles Texier tarafından keÅŸfedilmiÅŸtir.
1893-1894 yılında baÅŸlayan kazılardan sonra 1906′da Alman Hugo Winckler ile Ä°st.Ark Müzesi’nden Thedor Makridi çivi yazısı ile yazılmış büyük bir Hitit arÅŸivi bulmuÅŸlardır. BoÄŸazköy’de (HattuÅŸaÅŸ) M.Ö. III. binden itibaren yerleÅŸim görülmektedir. Bu dönemdeki yerleÅŸmenin Büyükkale ve çevresinde olduÄŸu tespit edilmiÅŸtir. M.Ö. 19. ve 18. yüzyıllarda AÅŸağı Åžehir’de Asur Ticaret Kolonileri Çağı yerleÅŸmeleri görülmektedir ve ÅŸehrin adına ilk kez bu çaÄŸa ait yazılı belgelerde rastlanmıştır. HattuÅŸaÅŸ’ın M.Ö. 18.yy’da KuÅŸÅŸara kralı Anitta tarafından tahrip edildiÄŸi ortaya çıkan yazıtlardan anlaşılmaktadır. Belgelere göre hemen bu tahripten sonra yaklaşık M.Ö. 1700 yıllarında yeniden yerleÅŸime açılan HattuÅŸaÅŸ 1600′lerde Hitit devletinin baÅŸkenti olmuÅŸtur; kurucusu tıpkı Anitta gibi KuÅŸÅŸara kökenli olan I.HattuÅŸili’dir.
Hitit Devletinin baÅŸkenti olan HattuÅŸaÅŸ dönemin mimarlık ve sanatının odak noktası olmuÅŸtur. HattuÅŸaÅŸ sözcüğü Hattus sözcüğünden yani Hatti insanlarının verdiÄŸi orijinal addan gelir. Çok geniÅŸ bir alanı kapsar. Uzun zamandan beri yapılan kazılarda 5 kültür katı ortaya çıkmıştır. Bu katlarda Hatti, Asur,Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma kalıntılar bulunmuÅŸtur. Kalıntılar AÅŸağı kent, Yukarı Kent, Büyük Kale (Kral Kalesi), Yazılıkaya’dan oluÅŸmaktadır. Burada bulunan kalıntılar Kral Sarayı, iki katlı ArÅŸiv Yapısı (3500 çivi yazılı tablet bulunmuÅŸtur.) , Hitit Dönemi’nden kalma dört tapınak , anıtsal kapılar (Kral Kapısı, Sfenksli Kapı, Aslanlı Kapı, Poternli Kapı ve Batı Kapısı), Tanrı “Teshup” ‘un tapınağı bulunmaktadır.
HatuÅŸaÅŸ’ın “Yukarı Åžehir” olarak bilinen kesimi 1 km² den daha büyük bir yüzölçüme sahip, eÄŸimli bir arazidir. Bu alan M.Ö. 13. yüzyılda Geç Ä°mparatorluk Çağında ÅŸehrin geliÅŸmesine sahne olmuÅŸtur. Yukarı Åžehir’in geniÅŸ bir bölümü yalnızca tapınak ve kutsal alanlardan oluÅŸmaktadır. Yukarı Åžehir geniÅŸ bir kavis halinde onu güneyden çeviren bir surla donatılmış olup, sur üzerinde 5 kapı mevcuttur. Åžehir surunun en güney ucunda ve kentin en yüksek noktasında bastion ile sfenksli kapı yer almaktadır. DiÄŸer dört kapıdan güney surunun doÄŸu ve batı ucunda karşılıklı Kral Kapısı ve Aslanlı Kapı yer almaktadır.
Yukarı Åžehir’de görülen yapılaÅŸma üç evrelidir. Birinci evre ilk surların inÅŸaatı ile çaÄŸdaÅŸtır. Ä°kinci evre, surlarda görülen ilk tahribattan sonraki yeniden yapım ve tapınak kentinin son biçimini almış olması ile belli olan evredir. Son evrede ise mevcut yapılarda görülen tadilat ve tamiratlar dışında dinsel amaçlar dışında bir yeni yapılaÅŸma baÅŸlamıştır. Yukarı Åžehir’de “Mabedler Mahallesi” olarak bilinen alan sfenksli kapıdan; NiÅŸantepe ve Sarıkale’ye kadar uzanır. Bu alanda çeÅŸitli evrelere ait bir çok tapınak açığa çıkarılmıştır. Tapınak planlarının genel karakteri, bir orta avludan girilen ve birer dar ön mekân ile derin ana mekânlardan oluÅŸan kült odaları grubunun yapıyı biçimlendirmesidir. Tapınaklarda ele geçen malzemeler beÅŸ gruba ayrılmaktadır.
1- Seramikler, 2- Aletler, 3- Silahlar, 4- Kült objeleri, 5- Yazılı belgeler
————————————————————————
Yakında resimleri yayınlayacağım vakit bulursam iyi geceler
Yorum Yapin