CAZÄ°P FÄ°KÄ°RLER

DEPREMDE NEREDE DURMALI?

Sevgili dostlar aÅŸağıda paylaÅŸtığım konuyu çoÄŸumuz biliyoruzdur,ama ülkemizin deprem kuÅŸağında olduÄŸunu unutmamak gerekli.YaÅŸamda kalma mücadelesini ele alan Doug Copp. ‘ın paylaşımlarını size aktaracağım.
Sağlık ve sevgiyle kalın.

Adım Doug Copp.

Dünyanın en tecrübeli kurtarma birimi Amerikan Uluslar arası Kurtarma Ekibinin Kurtarma şefi ve afet olayları müdürüyüm. Bu makaledeki bilgiler bir deprem anında hayat kurtaracaktır.

875 yıkılmış binaya sürünerek girdim, 60 ülkeden kurtarma ekipleriyle çalıştım, birçok ülkede kurtarma ekipleri oluÅŸturdum, ve çok sayıda ülkede birçok kurtarma ekibinin üyesiyim. 2 Yıl boyunca birleÅŸmiÅŸ milletler felaket ‘azaltma’ uzmanıydım. 1985′ten beri aynı anda gerçekleÅŸenler hariç dünyadaki bütün büyük felaketlerde çalıştım.

1996′da benim hayatta kalma metodumun geçerliliÄŸini ortaya koyan bir film yaptık. Türk hükümeti, Ä°stanbul belediyesi, Ä°stanbul Ãœniversitesi, Case yapımcılık, ve ARTI bu pratik ve bilimsel testin filme alınmasında iÅŸbirliÄŸi yaptılar.

İçinde 20 maket (mannequis) olan bir okulu ve evi yıktık. On maket ‘çömel ve korun’ metodunu uygularken, 10 maket ‘hayat üçgeni’ metodumu uyguladı. Tasarlanmış yıkımdan sonra görüntüleri filme almak ve sonuçları belgelemek için enkazı geçip binaya girdik.

Bina yıkımlarında oluÅŸabilecek ÅŸartlar dahilinde direk olarak gözlemlenebilen ve bilimsel ÅŸartlar altında hayatta kalma tekniklerimi uyguladığım film ‘çömelip korunan/saklanan’ kiÅŸiler için hayatta kalma ÅŸansının sıfır olduÄŸunu ortaya koydu.

Hayat üçgeni metodumu kullananlar için hayatta kalabilme ÅŸansı yaklaşık olarak % 100 oldu. Bu film Türkiye’de ve Avrupa’nın geri kalan kısmında milyonlarca izleyici tarafından izlendi. Bu film ABD, Kanada ve Güney Amerika’da RealTV programında izlendi.

Enkazına girdiÄŸim ilk bina 1985 Mexico City depreminde bir okuldu. Bütün çocuklar sıralarının altındaydı. Her bir çocuk kemiklerinin kalınlığına kadar ezilmiÅŸlerdi. Sıralarının yanındaki koridorlara uzanmış olsalardı hayatta kalmış olabilirlerdi. Bu ‘ayıptı, gereksizdi’ ve çocukların neden koridorlarda (sıraların arasında) olmadığını merak ettim. O an, çocuklara bir ÅŸeyin/eÅŸyanın altına saklanmalarının söylendiÄŸini bilmiyordum.

Basitçe ifade edilirse, binalar yıkılırken, objelerin üzerine düşen tavan ağırlığı veya içerideki mobilyalar bu nesnelere çarparken yanlarında bir yer, boÅŸluk bırakırlar. Bu boÅŸluk benim ‘hayat üçgeni’ dediÄŸim alandır. Nesne ne kadar büyük ve ne kadar dayanıklı olursa daha az ezilecektir.

Nesneler ne kadar az ezilirse boşluk ve bu boşluğu kullanan kişinin yaralanmama olasılığı o kadar artar. Bir dahaki sefere televizyonda yıkılan bina izlerken gördüğün üçgenleri say. Heryerdeler.
Yıkılan bir binada göreceğiniz en yaygın biçimdir.

Deprem anında hayatta kalma, ailelerine bakma ve başkalarını kurtarma hakkında 750 bin nüfuslu Trujillo kentinin İtfaiye bölümünü eğittim. Trujillo İtfaiye Departmanının kurtarma şefi Üniversitede profesördür. Bana her yerde eşlik etti. Kişisel ifadeleridir:

‘Adım Roberto Rosales. Trujillo kurtarma ekibi ÅŸefiyim. 11 yaşındayken çöken bir binada mahsur kaldım. Mahsur kalışım 1972 yılında 70.000 kiÅŸini öldüğü depremde oldu. Erkek KardeÅŸimin motosikletinin yanında oluÅŸan ‘hayat üçgeni’ içinde hayatta kaldım.

Yataklarının veya sıraların, masaların altına giren arkadaÅŸlarım ezilerek öldüler (isim, adres vb detayları anlatıyor). Ben hayat üçgeninin yaÅŸayan örneÄŸiyim. Ölen arkadaÅŸlarım ‘çömel ve korun’ örnekleridir.

DOUG COPP’UN ÖNERÄ°LERÄ°
1) ‘Binalar çökerken basitçe ‘çömelen ve korunan’ kiÅŸiler istisnasız her defasında ezilerek ölüyorlar. Masa, araba gibi nesnelerin altına giren kiÅŸiler her zaman ezilirler.

2) Kediler, köpekler ve bebekler’in hepsi doÄŸal bir ÅŸekilde dizlerini ana rahmindeki gibi karınlarına doÄŸru çekerek kıvrılırlar. Deprem anında sizde bu ÅŸekilde kıvrılmalısınız. Bu doÄŸal bir güvenlik ve hayatta kalma içgüdüsüdür. Daha küçük bir boÅŸlukta hayatta kalabilirsiniz. Hafifçe ezilecek ama yanında boÅŸluk yaratacak bir kanepe, geniÅŸ büyük bir eÅŸyanın yanında durun.

3) Ahşap evler deprem anındaki en güvenli yapılardır. Sebebi basittir; ahşap esnektir ve depremin zorlamasıyla hareket eder. Eğer ahşap bina çökerse geniş yaşam boşlukları oluşur. Ayrıca, ahşap binalar daha az yoğunlukta yıkılış ağırlığına sahiptir. Tuğla binalar ayrı tuğla parçalarına ayrılacaklardır. Tuğlalar bir çok yaralanmalara sebep olacaktır, ama (beton) bloklardan daha az ezilmiş vücutlar yaratırlar.

4) Eğer gece yataktayken deprem olursa, basitçe yuvarlanarak yataktan düşün. Yatağın çevresinde güvenli bir boşluk oluşacaktır. Oteller müşterilerine deprem anında yatakların yanında yere uzanmalarını salık veren bir uyarı notunu odalarda her kapının arkasına asarlarsa depremlerde çok büyük hayatta kalma oranlarını sağlayabilirler.

5) Televizyon izlerken deprem olursa ve kolayca kapıdan veya pencereden dışarı kaçmak mümkün değilse, kanepe veya büyük bir koltuğun/sandalyenin yanında cenin pozisyonunda kıvrılarak yere uzanın..

6) Bina çökerken Kapı kiriÅŸlerinin altına geçen herkes ölür…Nasıl mı? EÄŸer kapı kiriÅŸlerinin altına geçerseniz ve kapı kiriÅŸi öne veya arkaya doÄŸru düşürse inen tavanın altında ezilirsiniz. EÄŸer kapı kiriÅŸi yana doÄŸru yıkılırsa ikiye bölünürsünüz. Her iki durumda da ölürsünüz!

7) Hiçbir zaman merdivenlere gitmeyin/yönelmeyin. Merdivenler (ana binadan) farklı bir ‘frekans aralığına’ sahiptir; ana binadan bağımsız/ayrı olarak sarsılırlar. Merdivenler ve binanın geri kalanı devamlı olarak birbirlerine çarparlar, ta ki merdivenlerin yıkılışı
gerçekleşene kadar. Merdivenlere ulaşan insanlar basamaklar yüzünden yaralanırlar. Korkunç şekilde sakatlanırlar. Bina yıkılmasa dahi, merdivenlerden uzak durun. Merdivenler binanın hasar görmesi en muhtemel kısmıdır. Depremde yıkılmamış olsa dahi, merdivenler bağırarak kaçmaya çalışan insanların aşırı yüklenmesi ile çökebilir. Merdivenler binanın geri kalan kısmı zarar görmemiş olsa dahi her zaman güvenlik açısından kontrolden geçirilmelidir.

Binanın dış duvarlarına yakın yerlerde durun, mümkünse dışına çıkın. Binanın iç kısımlarındansa dış kısımlarına yakın yerlerde olmak çok daha iyidir. Binanın dış çevresinden ne kadar içeride olursanız, çıkış yolunuzun kapanma ihtimali o kadar artacaktır.

9) Aynen Nimitz yolundaki katlar arasındaki (yıkılan) blokların meydana getirdiği gibi, deprem anında üst yolun yıkılmasıyla ezilen araçların içinde bulunan insanlar ezilirler. San Francisco depreminin kurbanlarının hepsi araçlarının içindeydiler. Hepsi öldü.
Araçlarının dışına çıkıp,aracın yanına uzanıp veya oturarak kolaylıkla hayatta kalabilirlerdi. Ölen herkes eğer araçlarından çıkıp, araçlarının yanına oturabilseler veya uzanabilselerdi yaşıyor olabilirdi. Ezilen bütün araçların yanında-kolonların direkt olarak üzerine düştüğü araçlar hariç- 3 feet yükseklikte boşluklar oluşmuştu.

10) Enkaz halindeki gazete ofislerini ve çok miktarda kağıdın olduğu ofisleri dolaşırken kağıdın sıkışmadığını /ezilmediğini keşfettim. Kağıt yığınlarının/kümelerinin etrafında geniş boşluklar bulunur/oluşur.